KA L E N D A R Z
najważniejszych robót w ogrodzie warzywnym
podług St. Schönfelda.
S t y c z e ń.
Siać w doniczki szpinak nowozelandzki.
Czyścić i przejrzeć zapasy nasion własnych i zamówić
brakujące w składach.
Rozwozić nawozy.
Reperować narzędzia, robić koszyki, maty, paliki i t. p.
W razie odwilży przewietrzać kopce, doły i piwnice z
warzywem; jeśli ziemia nie jest za mokra, to kopać, i regulować,
nie grabiąc powierzchni.
L u t y.
Stratyfikować: buraki, marchew, pietruszkę.
Siać w skrzynkach: majeranek, selery (przepikować, gdy
powschodzą), szpinak nowozelandzki
Wietrzyć kopce, doły i
piwnice z warzywami, zapasy przebierać, psujące się usuwać,
zadołowane w piasku podlewać, jeśli mają za sucho.
Jeśli ziemia nie jest zmarznięta, ani zbyt mokra, należy kopać
lub regulować, nie grabiąc powierzchni. Gromadzić i przerabiać
komposty.
M a r z e c.
Siać na miejscu: anyżek, buraki, cykoryą, czarnuszkę, cząber,
groch, kminek, kozibród, koper, majeranek, mak, marchew,
pasternak, pietruszkę, rzepę, rzodkiewkę, rzodkiew letnią,
siedmiolatkę słonecznik, szczaw, szpinak, wężymord.
Siać na rozsadniku: brukiew, brukselkę, cebulę na rozsadę,
kalafiory, kalarepę, kapustę głowiastą włoską, sałatę, szparagi.
Siać w skrzynkach: cebulę na rozsadę, dynie, fasolę, groch,
kalafiory, kalarepę, kapustę, ogórki, pomidory, pory, sałatę.
Sadzić chrzan, rozsadzać dymkę, siedmiolatkę szczaw,
szczypiorek.
Oczyścić zagony z truskawkami, siedmiolatką, szczawiem i
szczypiorkiem.
Wietrzyć piwnice, kopce i doły i przebierać zapasy.
Nieuprawione kwatery przekopać lub przeorać, szykować
zagony i rabaty; szparagarnię nawieźć i przekopać widłami
amerykańskiemi, nie grabić powierzchni.
K w i e c i e ń.
Siać na miejscu: anyżek, buraki, cebulę na dymkę, cykoryę,
czarnuszkę, groch, kolender, koper, majeranek, ogórki, pasternak,
rabarbar, rzepę, rzodkiew letnią, letnią, rzodkiewkę, słoneczniki,
szpinak.
Siać na rozsadniku: brukiew, cebulę na rozsadę, kalarepę,
pomidory (ochraniać od przymrozków), sałatę, szparagi.
Siać w skrzynkach: fasolę, pomidory.
263Rozsadzać: cebulę, kalarepę, kalafiory, kapustę wczesną, pory,
sałatę głowiastą.
Sadzić: czosnek, dymkę cebulową, poziomki i truskawki.
Strzedz rozsady kapust od pchełki, niszczyć starannie chwasty,
gdy tylko się ukażą.
W szparagarni ziemię pozgarniać w wały ponad rzędami.
Wietrzyć piwnice, oczyszczać i przebierać zapasy, resztę
warzyw z kopców i dołów przenieść do piwnic. Pomieszczenia
opróżnione oczyszczać, siarkować i wietrzyć.
M a j.
Siać na miejscu: bób, brukiew (lepiej na rozsadniku),
czarnuszkę, dynię, fasolę, groszek, kolender, koper, majeranek,
ogórki, rzodkiew zimową, rzodkiewkę, szpinak.
Siać na rosadniku: brukiew, jarmuż, kalafiory (odm. wczesne
na zbiór późny), kalarepą, sałatą głowiastą, i rzymską.
Rozsadzać: brukselką, brukiew, cebulę, kalafiory, kalarepą,
kapustą głowiastą i włoską, pomidory, sałatę głowiastą i
rzymską, selery.
Sadzić: dymkę cebuli (w początku m-ca) i szalotki; wysadzać
dynie, pomidory, ogórki, gdy miną przymrozki; zakładać
szparagarnie i plantacye rabarbaru.
W szparagarni wycinać ukazujące się łodygi.
W truskawczarni, zanim się rozpocznie zbiór owoców, ziemią
opleć, wąsy wyciąć, zostawiając tylko tyle, ile potrzeba do
nowej plantacyi, i te przypiąć kulkami; rozpostrzeć pod krzakami
prostą słomę lub mech.
Przerywać: anyżek, buraki, czarnuszką, cykoryą, kminek,
264kozibród, majeranek, mak, marchew, marek cukrowy, pasternak,
pietruszkę, rzodkiew wężymord.
W razie suszy zagony obficie polewać.
Pleć i spulchniać ziemią: stosy kompostowe utrzymywać
czysto i zlewać gnojówką: gracować drogi.
C z e r w i e c.
Siać na miejscu: dynie i ogórki w pierwszej połowie
miesiąca, groszek na zbiór późny, koper, rzodkiew zimową,
rzodkiewką, szpinak.
Siać na rozsadniku: endywię, jarmuż, sałatę rzymską.
Rozsadzać: brukiew, buraki, brukselkę, jarmuż, kalafiory,
kalarepę, kapustę, sałatę głowiastą i rzymską.
Okopać: dynie, fasolę, groch, kalafiory i kapustę zasilić
saletrą chilijską, ogórki, pory.
Przerywać warzywa korzeniowe.
Pomidory ciąć i podwiązywać.
W szparagarni po ukończeniu zbioru (20/VI) wały rozgarnąć,
ziemię zasilić nawozami, karpy nieprzyjęte dosadzać.
Niszczyć na kapustach jajka motyli.
Pleć chwasty, warzywa podlewać i zasilać, ziemię spulchniać;
zagony opróżnione przekopać i utrzymywać czysto.
L i p i e c.
Siać na miejscu: fasolę szparagową, rzepę, rzodkiewkę,
szpinak na zbiór jesienny.
Siać na rozsadniku: endywię, sałatę rzymską na zbiór zimowy.
265Rozsadzać: endywię, jarmuż, kalafiory na zbiór zimowy (odm.
wczesne), sałatę rzymską.
Okopać: brukselkę, buraki, jarmuż, kalafiory i kapustę
powtórnie i zasilić saletrą, pory.
Przerywać warzywa korzeniowe.
Załamywać liście nad zawiązującymi się kwiatami
kalafiorów.
Łodygi dyń i ogórków rozkładać, pod owoce podkładać
chróst, dachówki lub kamienie.
Pomidory ciąć i podwiązywać, liście poskracać, Chrzan i
selery główkowe oczyścić z drobnych korzonków.
Truskawki po ukończonym zbiorze oczyścić z chorych liści,
obrać z wąsów, opleć, zasilić, odrostki zakorzenione przesadzić
na inne zagony, ziemię przekopać.
Niszczyć liszki i mszyce na kapustach i pokrewnych.
Szparagarnię oczyszczać z chwastów i zasilić gnojówką.
Pleć, wzruszać, polewać i zasilać ziemię, zagony opróżnione
nawozić i przekopywać, chwasty składać na stos kompostowy.
S i e r p i e ń.
Siać: kapustę do przezimowania na zbiór wczesny, szpinak
zimowy.
Zbierać pojawiające się na kapustach liszki.
Selery główkowe i chrzan oczyścić z drobnych korzonków,
jeśli nie było to wykonane w miesiącu ubiegłym.
Bielić cykoryę, endywie i selery naciowe.
Pomidory podwiązywać, część liści odjąć, wierzchołki
pędów uszczknąć, boczne wycinać.Zakładać nowe truskawczarnie.
Wybierać głąby, pozostałe po wczesnej kapuście i kalafiorach,
ziemię pleć, wzruszać, polewać i zasilać.
Powyrywać do przesuszenia dojrzałą dymkę cebulową,
szalotkę, anyżek i majeranek.
W r z e s i e ń.
Siać sałatę zimową i szpinak zimowy.
Bielić endywię, cykoryę, sałatę rzymską i selery.
U brukselki przyciąć wierzchołki, jeżeliby się główki do
połowy miesiąca nie pokazały.
Pomidory podwiązywać, liście stopniowo odejmować, pędy
uszczykiwać, boczne wszystkie wycinać.
Rozpocząć zbiór: cebuli, czosnku, marchwi, buraków,
selerów, maku.
Rozsadzać krzaczki szczawiu, szczypiorku, siedmiolatki i
rabarbaru.
Założyć dołki z nawozem dla wyłapywania podjadków.
Zagony opróżnione przekopywać, nie grabiąc, chwasty
wyrywać i składać na stos kompostowy; robić regulówki.
Piwnice i składy warzyw oczyszczać, siarkować i wietrzyć,
przygotować zapas piasku do dołowania warzyw.
Październik.
Siać pod koniec miesiąca: marchew, pietruszkę, koper,
szpinak nowozelandzki, cząber, marek, szparagi.
267Sadzić chrzan, sałatę zimową, rozsadzać krzaczki szczawiu.
Wykopywać: brukiew, brukselkę (lepiej, jeśli przemarznie),
buraki, chrzan, cykoryę, kalafiory, marchew, pietruszkę, pory;
ciąć kapustę, po pierwszym przymrozku zebrać wszystkie ogórki,
dynie i pomidory.
Łęty w szparagarni obcinać, gdy pożółkną, siemię przekopać,
nie grabiąc.
Truskawki pokryć nawozem.
Cebulę na strychach przebierać i chronić od mrozu.
Przygotować rozsadniki do wczesnych zasiewów wiosennych.
Całą przestrzeń opróżnioną przekopać lub przeorać, z
nawozem lub bez niego, jak wypada z płodozmianu. Wykonywać
regulówki. Przekopać kompost.
L i s t o p a d.
Siać, póki ziemia nie zamarznie: marchew, pietruszkę, szpinak
nowozelandzki, cząber, marek cukrowy, szparagi, wężymord.
Kończyć zbiór i dołowanie warzyw, wietrząc jednak piwnice,
doły i kopce, ażeby się zapasy nie zagrzewały.
Kwatery nawozić i kopać, lecz nie grabić.
Z nastaniem mrozów przykryć drobnym nawozem lub słomą
zagony z sałatą zimową, siedmiolatką, szczawiem, szczypiorkiem
i szpinakiem.
Cebulę na strychach zgarnąć na grubszą warstwę i przykryć
słomą, matami lub plewami.
Przekopywać stosy kompostowe.
G r u d z i e ń.
Doglądać zapasów na strychach, w piwnicach i kopcach,
wietrzyć w czasie odwilży lub przy lekkim mrozie w dzień
pogodny.
Jeśli ziemia niezbyt zmarznięta, regulować i kopać ogród.
Rozwozić nawóz, reperować ogrodzenia i narzędzia: układać
płodozmian, przejrzeć zapasy nasion i chronić je od myszy i
pleśni.
